2026 ජූලි 7 වන දින, ‘උරුමයට ජීවයක්’ යන තේමාව යටතේ පැවති 136 වන ජාතික පුරාවිද්යා දිනය සහ ජාතික පුරාවිද්යා සතියට සමගාමීව, ශ්රී ලංකා පුරාවිද්යා දෙපාර්තමේන්තුව විසින් ‘උරුමයට ජීවයක්’ ජාතික වැඩසටහන නිල වශයෙන් ආරම්භ කරන ලදී. මෙම සුවිශේෂී දීපව්යාප්ත වැඩසටහන මඟින් 2030 වන විට දිස්ත්රික්ක 25 ම ආවරණය වන පරිදි ඓතිහාසික හා පුරාවිද්යාත්මක ස්ථාන 1,000ක් විද්යාත්මකව ලේඛනගත කිරීම, කැනීම් කිරීම, සංරක්ෂණය කිරීම සහ සුරක්ෂිත කිරීම සඳහා වූ සවිමත් සැලැස්මක් ක්රියාත්මක කෙරිණි. මෙහි පළමු අදියර යටතේ ප්රමුඛතා ස්ථාන 100ක් ආවරණය වන පරිදි සංරක්ෂණ කණ්ඩායම් ක්ෂණිකව යොදවනු ලැබූ අතර, පුරාණ ස්තූප, ලෙන් විහාර, ඓතිහාසික ජල කළමනාකරණ පද්ධති සහ සෙල්ලිපි සංරක්ෂණය සඳහා හානි නොවන ත්රිමාණ ලේසර් ස්කෑන් තාක්ෂණය (3D laser scanning), පාෂාණ ශක්තිමත් කිරීමේ ක්රම (stone consolidation) සහ රසායනික සංරක්ෂණය වැනි නූතන විද්යාත්මක ක්රමවේද භාවිත කරන ලදී.
ප්රජා සංරක්ෂණ කමිටු සහ පාසල් උරුම කව (School Heritage Circles) හරහා ප්රාදේශීය ප්රජාව සහ තරුණ පරපුර සවිබල ගැන්වීම මෙම ව්යාපෘතියේ ප්රධානතම කුලුනකි. පාසල් සිසුන් සහ ප්රදේශවාසීන් පුරාවිද්යා ක්ෂේත්ර විද්යාවන් කෙරෙහි සෘජුවම සම්බන්ධ කරවීම මඟින් පුරවැසි වගකීම වර්ධනය කිරීම, පුරාවස්තු විනාශ කිරීම සහ නිදන් හෑරීම් වැළැක්වීම සිදු කෙරේ. එමෙන්ම ඓතිහාසික උරුම සංරක්ෂණය යනු ජනතාවගේ සක්රීය සහභාගිත්වයෙන් යුත් ජීවමාන ජාතික ව්යාපාරයක් බවට පත් කරමින්, ශ්රී ලංකාවේ විවිධාංගීකරණය වූ සංස්කෘතික උරුමය අනාගත පරපුර උදෙසා සුරක්ෂිත කිරීම මෙහි මූලික අරමුණයි.